In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan de doelstellingen zoals opgenomen in de Agenda Recreatie en Toerisme 2025. In 2025 hebben wij samen met partners gewerkt aan een vitale en toekomstbestendige recreatiesector in Drenthe. Ook zijn nieuwe initiatieven gestart om wandelen en fietsen in Drenthe aantrekkelijker te maken. Met de subsidieregeling Thematische wandelroutes zijn zeven nieuwe routes ontwikkeld en vijf bestaande verbeterd. Met diverse jubileumactiviteiten is het 50-jarig bestaan van het Drenthepad gevierd. Er is een start gemaakt met een Actieplan Wandelen om uitvoering te geven aan de ambitie om van Drenthe landelijk wandelprovincie nummer 1 te maken. Dit actieplan is in het eerste kwartaal van 2026 gereed. Vanuit het budget Stimuleren fietsen zijn diverse themaroutes ontwikkeld en vernieuwd, waaronder de vernieuwde Tour de TT en fietsroutes in het kader van 80 jaar vrijheid. Voor verblijfsrecreatiesector zijn pilots uitgevoerd voor natuurinclusief ondernemen. Dit heeft geleid tot een nieuwe subsidieregeling, waarvan in 2025 vier ondernemers gebruikmaken om hun terrein te vergroenen. Daarnaast heeft het programma Vitale Vakantieparken Drenthe (VVP) een vervolg gekregen tot en met 2027. Binnen dit programma worden ondersteuningstrajecten geboden aan ondernemers gegeven en worden zij begeleid bij revitalisering en/of transformatie van vakantieparken. Ook heeft in samenwerking met Drentse Aanpak Ondermijning een onderzoek plaatsgevonden naar ondermijning op vakantieparken. Daarnaast kunnen ondernemers gebruik maken van subsidiemogelijkheden via VVP. Belangrijke stappen zijn gezet om natuur, landschap en recreatie beter met elkaar te verbinden vanuit het Programma Natuurlijk Platteland, waarbij gewerkt wordt aan koppelkansen bij natuuropgaven. Verder is ingezet op toegankelijkheid, marketing en beleving van het Drentse landschap. Elf ondernemers verbeteren de toegankelijkheid van hun bedrijf. Het Actieprogramma Toekomstbestendig Drenthe is gelanceerd, inclusief een ondernemersloket. Met al onze activiteiten dragen wij bij aan een sterke recreatiesector die aansluit bij het verhaal van Drenthe en bijdraagt aan natuur, landschap en leefbaarheid. |
|---|
Wat hebben we bereikt en wat hebben we gedaan?
Doelstelling | Omschrijving doelstelling | Status | Toelichting realisatie |
|---|
4.07.01 Stimuleren van vitale en toekomstbestendige verblijfsrecreatie | | | |
|---|
Met het programma Vitale Vakantieparken Drenthe (VVP) werken we, in samenwerking met gemeenten, het Recreatieschap Drenthe en HISWA-RECRON aan een vitale verblijfsrecreatie sector. We zetten in op een passend vervolg van het programma VVP voor de periode 2025 t/m 2027. Voor deze periode is eind 2024 een plan van aanpak opgesteld waarin de doelen en inhoudelijke opgaven van het programma zijn opgenomen. We willen natuur-inclusief ondernemen op vakantieparken bevorderen en starten – in samenwerking met de taskforce VVP – een pilot op een aantal vakantieparken. | 
| Het Congresbureau Drenthe is opgericht. Daarnaast is een pilot voor natuurinclusief ondernemen uitgevoerd op Vakantiepark De Westerbergen. Naar aanleiding hiervan is eind september 2025 een subsidieregeling voor natuurinclusief ondernemen in recreatie en toerisme opengesteld. Vier ondernemers hebben subsidie ontvangen om hun terrein te vergroenen. Met het programma Vitale Vakantieparken Drenthe (VVP) werken wij samen met gemeenten, het Recreatieschap Drenthe en HISWA-RECRON aan een vitale verblijfsrecreatiesector. Binnen dit project is verder gewerkt aan ondersteuningstrajecten voor ondernemers via Drentse Uitblinkers, subsidieverlening aan bedrijven en begeleiding bij transformatie naar een andere bestemming. |
|---|
|
|---|
|
|---|
|
|---|
4.07.02 Behouden en versterken van de recreatieve infrastructuur | | | |
|---|
Het fijnmazige en kwalitatief hoogwaardig fietsnetwerk in het afwisselende landschap en de natuur maakt Drenthe de nummer 1 fietsprovincie van Nederland. We willen deze positie behouden en versterken. We werken aan het versterken en verduurzamen van het recreatieve fietsnetwerk, met aandacht voor de verschillende type gebruikers. Fietspaden worden verbeterd en ontbrekende schakels worden aangelegd om de verbindingen te verbeteren tussen onze natuurgebieden, landschappen en dorpen en (binnen)steden. Hiervoor is een subsidieregeling geopend, die loopt tot uiterlijk eind 2028. Daarnaast streven we er ook naar om wandelprovincie nummer 1 te worden (nu nr. 3). Het wandelknooppunten netwerk is voltooid en de komende jaren zetten we in op het creëren van aantrekkelijke routes met een sterke mix van natuur-, avontuur en cultuurbeleving voor uiteenlopende doelgroepen. Deze routes zijn fysiek en digitaal goed ontsloten met informatie en hebben een start of eindpunt bij bijvoorbeeld horeca, recreatiebedrijven en dorpen/steden. Samen met het Recreatieschap Drenthe wordt er ook gewerkt aan meer wielvriendelijke routes (voor o.a. mindervaliden). Naast fietsen en wandelen is er ook aandacht voor de waterrecreatie, mountainbike routes en behoud van het aanbod en kwaliteit van de hippische routes. Recreatieve routes hebben een belangrijke functie in het (be)geleiden van bezoekers in de natuur. Bij de ontwikkeling van routes werken we samen met de terreinbeherende organisaties en andere partners. We zetten in op behoud van de toegankelijkheid van natuur en landschap voor recreatie in balans met de bescherming van de meest kwetsbare natuur. Ook goede informatievoorziening waarbij bijvoorbeeld meer nadrukkelijk wordt verwezen naar R&T aanbod buiten de kwetsbare gebieden kan hierbij helpen. We intensiveren de samenwerking met terreinbeherende organisaties m.b.t. de recreatieve infrastructuur en de ontwikkeling van routes. Waar problemen ontstaan bij doorgaande routes, bijvoorbeeld door vernatting van natuur zoeken we gezamenlijk naar oplossingen. | 
| In de zomer van 2025 is de subsidieregeling Thematische wandelroutes gestart. Met deze regeling kunnen nieuwe wandelroutes met verhalen worden ontwikkeld of bestaande routes worden verbeterd. Dit jaar zijn projecten aangevraagd voor zeven nieuwe wandelroutes en voor het verbeteren van vijf bestaande routes. Wij hebben in 2025 een bijdrage geleverd aan Nivon Natuurvrienden voor extra jubileumactiviteiten rond het 50-jarig jubileum van het Drenthepad. De subsidieregeling Kwaliteitsimpuls recreatief fietsnetwerk Drenthe 2.0 was het hele jaar open en de middelen zijn volledig benut. Daarnaast zijn meerdere thematische fietsroutes geopend, zoals de vernieuwde Tour de TT en de fietsroute Sporen van de Tweede Wereldoorlog. De route Rondje Drenthe is voorzien van nieuwe bebording en op de Hondsrug zijn de eerste 11 toegankelijke, obstakelvrije fietsroutes geopend. In 2025 is gestart met het opstellen van een wandelagenda in samenwerking met het Wandelplatform, Wandelnet en andere partners. Deze agenda ondersteunt de ambitie om Drenthe wandelprovincie nummer 1 te maken. Het proces is nog niet afgerond. Wij verwachten dat de wandelagenda in het eerste kwartaal van 2026 gereed is. Daarna kunnen partners en stakeholders via een subsidie uitvoering geven aan het actieplan. |
|---|
|
|---|
|
|---|
|
|---|
4.07.03 Versterken toeristisch recreatief aanbod | | | |
|---|
Een eigentijds en kwalitatief hoogwaardig dagrecreatief aanbod is belangrijk voor onze eigen inwoners en het woonklimaat in Drenthe. Het stimuleert bovendien bezoekers om meerdere dagen in Drenthe te verblijven en nog eens terug te komen. We ondersteunen kansrijke initiatieven voor dagrecreatie die vanuit de markt komen. We nemen het initiatief voor thematische aanbodontwikkeling die bijdraagt aan het versterken van het verhaal van Drenthe. We zien ook mogelijkheden voor thematische aanbodontwikkeling in gebieden die nu nog minder bezoekers trekken, zoals de Veenkoloniën. We sluiten ons aan bij de verkenning agrotoerisme die wordt uitgevoerd door het NBTC en de betekenis die dit voor Drenthe heeft. Dit geeft ons meer zicht op kansen voor ondernemers, bedrijven en voor streekproducten (zoals Dubbel Drents). De kwaliteitsverbetering van bestaande dagrecreatieve voorzieningen/ondernemingen via Experteam Dagrecreatie, Groepensector en Hotels wordt gecontinueerd. We werken aan thematische dagrecreatieve aanbodontwikkeling die aansluit bij verhalen van Drenthe (zoals Van Gogh en de Koloniën van Weldadigheid) en recreatieve projecten gericht op het beleven en benutten van de natuur. Zo stimuleren we de ontwikkeling van recreatieprojecten in het kader van het programma ‘Natuurlijk Platteland’. Waar mogelijk vergroten we de economische en maatschappelijke impact van culturele en sportieve evenementen en activiteiten door samenwerking en gezamenlijke financiering met bijvoorbeeld gemeenten. Hierbij is specifieke aandacht voor evenementen die aantrekkelijk zijn voor toeristen en inwoners buiten het hoogseizoen. Het hoogste punt van de VAM-berg (het 'Dak van Drenthe') is ook het hoogste punt van Drenthe. De berg is inmiddels een bekend walhalla voor de sportieve fietser en voor sportevenementen. De hoogteverschillen van de VAM-berg bieden kansen voor nog meer recreatieve initiatieven. In overleg met Attero (beheerder), de omgeving en de gemeente Midden-Drenthe worden de recreatieve mogelijkheden verder verkend. | 
| In het kader van het programma Natuurlijk Platteland is gewerkt aan de ontwikkeling van recreatieve voorzieningen. De uitvoering van deze koppelkansen hangt samen met natuurhersteltrajecten, die langer duren dan gepland. In 2025 zijn voorbereidingen gestart voor verschillende gebiedsontwikkelingen waarbij Recreatie en Toerisme een bijdrage levert. Het gaat onder andere om een moerasbeekbeleving bij de Vledder Aa, een recreatieve invulling van de Bufferzone Zuid bij het Bargerveen en een wandelbrug bij Spijkerboor. Daarnaast zijn we in overleg met terrein beherende organisaties over knelpunten bij het beheer en onderhoud van recreatieve voorzieningen in natuurgebieden. Dit krijgt in 2026 een vervolg. Verder is ingezet op thematische dagrecreatie, aansluitend bij het verhaal van Drenthe. Daarbij zoeken we kansen en samenwerking met Nij Begun en de Regiodeals. Zo hebben we bijgedragen aan het project Verhalen van het Landschap, waarin samen met de gemeenten Borger-Odoorn, Emmen, Coevorden, Hoogeveen en Hardenberg wordt gewerkt aan recreatieve beleving van natuur en landschap. |
|---|
|
|---|
|
|---|
|
|---|
4.07.04 Bezoekers en inwoners stimuleren om Drenthe te ontdekken | | | |
|---|
Marketing Drenthe is, in opdracht van de provincie, verantwoordelijk voor de marketing van Drenthe als aantrekkelijke vrijetijdsprovincie. Marketing Drenthe doet daarnaast onderzoek en deelt kennis met belanghebbenden over vraag en aanbod en impact van de sector. Ondernemerschap wordt gestimuleerd door kennisdeling op het gebied van innovatie, vernieuwing en verduurzaming en er wordt nauw samengewerkt met verschillende stakeholders/partners. Dit alles wordt ondersteund door het merkconcept “Drenthe, Oerprovincie van Nederland”. De inzet van Marketing Drenthe sluit aan bij ons beleid, ondersteunt onze ambitie en draagt bij aan het realiseren van de opgaven. De komende vier jaar gaat Marketing Drenthe zich richten op drie pijlers: • Ontwikkelen van vraag (verleiden met marketing, communicatie en campagnes) • Kennis vergaren en delen (verkennen) • Ontwikkelen van aanbod (verrijken) | 
| Vanuit projectontwikkeling op basis van het verhaal van Drenthe is bijgedragen aan het Regiodeal-project Kiemen in Drentse grond (Van Gogh Drenthe) en het Regiodeal-project Vrijetijd en verhalen van het landschap (Tree Top Experience en natuurbeleving Bargerveen). Daarnaast is ingezet op de marketing van de Koloniën van Weldadigheid. Marketing Drenthe heeft de taken uitgevoerd conform het jaarplan 2025. |
|---|
|
|---|
|
|---|
|
|---|
4.07.05 Bevorderen ondernemerschap | | | |
|---|
Energieneutraal en circulair ondernemen is een thema waar veel R&T ondernemers mee bezig (willen) zijn. In opdracht van Marketing Drenthe, Recreatieschap Drenthe en provincie is een compact en actiegericht duurzaamheidsprogramma voor de sector recreatie en toerisme ontwikkeld en dit programma zal de komende periode worden uitgevoerd. We vinden het belangrijk dat recreatieve voorzieningen en bedrijven zoveel mogelijk voor iedereen toegankelijk zijn en kansen en mogelijkheden bieden voor iedereen. We ondersteunen R&T bedrijven en organisaties (d.m.v. een subsidieregeling) om maatregelen te treffen die inclusie (fysiek, digitaal, sociaal) bevorderen. | 
| In juli is de subsidieregeling Toegankelijke bedrijven recreatie en toerisme opengesteld om recreatieondernemers te stimuleren hun bedrijf beter toegankelijk te maken voor iedereen. Elf ondernemers zijn gestart om hun bedrijf fysiek of digitaal beter toegankelijk te maken. Op 4 december 2025 is het Actieprogramma Toekomstbestendig Drenthe officieel gelanceerd. Dit programma bevat onder andere een ondernemersloket. |
|---|
|
|---|
|
|---|
|
|---|
4.07.06 Goed beheer en onderhoud VAM-berg | | | |
|---|
Op de VAM-berg liggen aantrekkelijke en uitdagende fietspaden en wandelpaden naar het Dak van Drenthe met een fantastisch uitzicht over de provincie. De provincie is eigenaar en beheerder van deze infrastructuur en is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van deze voorzieningen. | 
| De mountainbikepaden zijn in 2025 onderhouden. Het toegangspad naar de VAM-berg wordt voorzien van een dynamische pollerinstallatie. Dit is een geautomatiseerd toegangssysteem waarbij hulpdiensten en onderhoudsdiensten makkelijker toegang kunnen krijgen tot de VAM-berg. |
|---|
|
|---|
|
|---|
|
|---|
Welke feiten en cijfers zijn er?
Het belang van recreatie en toerisme voor Drenthe komt onder andere tot uiting door de volgende feiten en cijfers.
- In 2025 waren er 7, 7 miljoen toeristische overnachtingen per jaar, met 2,2 miljoen gasten, waarvan 82% binnenlandse gasten. Zowel het aantal gasten als het aantal overnachtingen groeide licht (+1%). Het aantal buitenlandse gasten (+3%) groeide sterker dan het aantal binnenlandse gasten.
- In 202 4 werkten bijna 17.000 mensen in de recreatie- en toerismesector in Drenthe.
- Top 3 van ondernomen vrijetijdsactiviteiten in Drenthe:
- 1. Wandelen (33%)
- 2. Fietstocht (12%)
- 3. Ontspannen/recreatie in de openbare ruimte (9%)
De totale economische waarde van toerisme en recreatie bedroeg in 2024 ca. € 2.1 miljard.
Wat heeft deze beleidsopgave gekost?
4.07 Stimuleren Recreatie en toerisme | Primitieve begroting | Begroting na wijziging | Realisatie | Verschil |
Lasten | | 7.336.887 | 7.940.612 | 5.505.324 | 2.435.288 |
|---|
| Doelstelling 4.07.01 Stimuleren van vitale en toekomstbestendige verblijfsrecreatie | 1.200.000 | 1.864.843 | 1.374.632 | 490.211 |
|---|
| Doelstelling 4.07.02 Behouden en versterken van de recreatieve infrastructuur | 1.700.000 | 1.798.882 | 1.180.190 | 618.692 |
|---|
| Doelstelling 4.07.03 Versterken toeristisch recreatief aanbod | 1.800.000 | 1.575.000 | 394.284 | 1.180.716 |
|---|
| Doelstelling 4.07.04 Bezoekers en inwoners stimuleren om Drenthe te ontdekken | 2.125.887 | 2.265.887 | 2.279.465 | -13.578 |
|---|
| Doelstelling 4.07.05 Bevorderen ondernemerschap | 400.000 | 400.000 | 220.517 | 179.483 |
|---|
| Doelstelling 4.07.06 Goed beheer en onderhoud VAM-berg | 111.000 | 36.000 | 56.236 | -20.236 |
|---|
Baten | | | -294.355 | -361.758 | 67.403 |
|---|
| Doelstelling 4.07.01 Stimuleren van vitale en toekomstbestendige verblijfsrecreatie | 0 | -294.355 | -350.041 | 55.686 |
|---|
| Doelstelling 4.07.03 Versterken toeristisch recreatief aanbod | 0 | 0 | -11.717 | 11.717 |
|---|
Saldo | 7.336.887 | 7.646.257 | 5.143.566 | 2.502.691 |
We geven uitvoering aan de Agenda Recreatie en Toerisme. Daarnaast zoeken we aansluiting bij ontwikkelingen zoals Nij Begun en de Regiodeals. Samen met onze partners werken we aan een toekomstbestendige sector en stimuleren we kansrijke initiatieven voor dag- en verblijfsrecreatie.