7: Levendig en sociaal

Cultuur
Onder cultuur valt het brede gebied van kunsten en erfgoed. Zij vertellen, vaak in combinatie met elkaar, de Drentse verhalen uit het verleden, het heden en de toekomst. Daarbij kan iedereen meedoen. Denk hierbij aan de wereldwijd erkende Koloniën van Weldadigheid of de tentoonstellingen van onze musea. Of de spraakmakende theaterproducties op locatie, de laagdrempelige Drentse bibliotheken, de Drentse hunebedden en ons mooie cultuurhistorisch landschap. Maar minstens zo belangrijk is ons van oudsher bloeiende verenigingsleven en onze traditie van naoberschap. Ook dat is Drentse cultuur. Met ons beleid willen wij ervoor zorgen dat bijzondere Drentse verhalen verteld worden door een bruisende culturele sector, levendige monumenten en door reuring in de provincie.

Sociaal
Als provincie zijn we betrokken bij onze inwoners en voelen wij ons verantwoordelijk om bij te dragen aan de sociale opgaven en de brede welvaart in onze provincie. Dit doen we in nauwe samenwerking met onze inwoners en partners, daar waar we van meerwaarde zijn en in een rol die past. Door samen te werken en onze krachten te bundelen vergroten we onze slagkracht, niet alleen in Drenthe, maar ook richting het Rijk.

Sport & Bewegen
De positieve effecten van sport & bewegen zijn alom bekend, maar niet voor iedereen vanzelfsprekend. De provincie vervult een verbindende en ondersteunende rol in het netwerk van betrokken partijen, gericht op sportmogelijkheden voor verschillende doelgroepen.

In 2025 zijn binnen de domeinen cultuur, sociaal en sport verschillende resultaten bereikt die bijdragen aan de in de begroting vastgestelde ambities.

Cultuur en erfgoed
- Binnen de Regiodeal Noord-Drenthe Vitaal verbonden is voor de periode 2026–2029 € 3 miljoen gereserveerd voor het tienjarenplan voor de restauratie en herbestemming van het UNESCO Werelderfgoed Koloniën van Weldadigheid in Veenhuizen. Dit plan draagt ook bij aan werkgelegenheid, praktijkonderwijs, publieksbereik en duurzame vrijetijdseconomie in het gebied.
- In het kader van 80 jaar vrijheid zijn in Drenthe in 2025 diverse culturele evenementen georganiseerd, waaronder een bevrijdingsmaand.
- Met tien culturele instellingen is toegewerkt naar het eerste jaarplan binnen een meerjarige strategie. Doel is een stevigere positie in het landelijk bestel en een breder cultureel aanbod in Drenthe. Daarbij is gelet op spreiding over de provincie, disciplines en aandacht voor jeugd. Ook wordt aangesloten bij We the North, met onder meer talentontwikkelingstrajecten in literatuur en dans.

Sociaal
- De Subsidieregeling Bewonersinitiatieven was wederom zeer succesvol. Maar liefst 42 initiatieven zijn financieel ondersteund.
- Dit jaar heeft Stichting Sweelop in Zweelo Hét Compliment van Drenthe gewonnen, als blijk van waardering van hun belangrijke werk.
- Actieprogramma Kansrijke Start is financieel ondersteund, waardoor de uitrol van een basisaanbod mogelijk wordt en het niet meer uitmaakt waar je wieg staat in Drenthe.
- Uitrol van het programma Kansen voor Kinderen ondersteund naar de gemeenten Assen en Midden-Drenthe. Zodat op meer plekken en voor meer gezinnen begeleiding met ervaringsdeskundige buddy’s mogelijk is.
- Komst van de coördinator bestaanszekerheid die de Drentse gemeenten ondersteunt bij het sneller en breder uitrollen van effectieve aanpakken om armoede te voorkomen en tegen te gaan.   

Sport
- Er is een bijdrage geleverd aan topsportevenementen zoals de Tour of Holland en de Slag om Norg.
- Het programma Drenthe Beweegt is in 2025 voortgezet om inwoners te stimuleren tot meer beweging en zo bij te dragen aan positieve gezondheid.

Overvraag subsidieregeling monumenten
De subsidieregeling Restauratie en herbestemming monumenten in Drenthe 2025-2028 is ook dit jaar overtekend. Vanwege het structurele karakter van deze overvraag is opnieuw geloot onder de aanvragers. Hierdoor zijn er eigenaren die meerdere jaren achtereen zijn uitgeloot. Dit leidt tot twee knelpunten:
1. De groep aanvragers groeit, doordat uitgelote eigenaren opnieuw een aanvraag indienen. Dit vergroot de druk op de regeling elk volgend jaar.
2. Eigenaren wachten met noodzakelijke restauraties totdat zij subsidie kunnen verkrijgen. Daardoor worden herstelwerkzaamheden uitgesteld. Op de middellange termijn kan dit leiden tot verslechtering van de staat van monumenten in Drenthe. Deze ontwikkeling vraagt om aandacht, omdat het in stand houden van het monumentale erfgoed een provinciale verantwoordelijkheid is.

Overvraag Subsidieregeling Bewonersinitiatieven
In 2025 zien we dat de subsidieregeling Bewonersinitiatieven overvraagd wordt en in het begin van het jaar al uitgeput is. De regeling wordt goed gevonden door inwoners en dorpen. Dit leidt tot het knelpunt dat niet alle subsidiabele initiatieven ondersteund kunnen worden.