Inleiding
In 2025 is op het gebied van Informatie, Data & Automatisering gewerkt aan een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige dienstverlening en informatiehuishouding. Informatie en data spelen een steeds grotere rol in het dagelijks werk. Dit vraagt om goed ingerichte digitale processen, systemen en vaardigheden van medewerkers. Het programma Digitalisering vormt het centrale kader voor deze ontwikkeling. In 2025 zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van informatiebeveiliging, procesoptimalisatie, digitale samenwerking en innovatie. Zo is het Informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld en is gestart met de inrichting van een Information Security Management System (ISMS). Daarnaast zijn werkprocessen verder gedigitaliseerd en geoptimaliseerd, onder meer via pilots voor digitale stukkenstromen, het verbeteren van digitaal samenwerken en het veilige gebruik van AI. Ook werken we aan datagedreven beleidsontwikkeling. Meer leest u in de paragraaf Bedrijfsvoering. Daarnaast is geïnvesteerd in het versterken van de informatiehuishouding. Door de groei van digitale informatie is extra aandacht nodig voor zorgvuldig beheren, archiveren en tijdig vernietigen van informatie. Digitale vaardigheden en bewustwording van medewerkers blijven hierbij essentieel. Voor Interne Dienstverlening lag de focus op het faciliteren van een veilige en toegankelijke werkomgeving. Het gebruik van het provinciehuis voor bijeenkomsten en evenementen was onverminderd hoog. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart voor projecten die vanaf 2026 tot 2028 worden uitgevoerd. Deze projecten richten zich op het verbeteren van de werkomgeving, het vervangen van technische installaties en het doorvoeren van verduurzamingsmaatregelen richting een energieneutraal provinciehuis. Voor meer informatie over digitalisering, informatie, data en automatisering en interne dienstverlening verwijzen wij naar de paragrafen Bedrijfsvoering en Onderhoud kapitaalgoederen. |
|---|
Wat hebben we bereikt en wat hebben we gedaan?
Doelstelling | Omschrijving doelstelling | Status | Toelichting realisatie |
|---|---|---|---|
8.01.01 Het gebruik van duurzame gebouwen en terreinen en daarbij benodigde voorzieningen tegen acceptabele kosten en bij voorkeur energieneutraal | |||
Ons vastgoedbeleid is in 2024 vastgesteld. We hebben vastgoed voor de uitvoering van provinciale bedrijfsvoering of wanneer het een bijdrage kan leveren aan het behalen van beleidsdoelstellingen. Doel is het verder professionaliseren van beheer, verwerven dan wel afstoten van provinciale vastgoedobjecten. We verduurzamen ons vastgoed, waarbij we de focus leggen op energieverbruik. Bij het verduurzamen maken we gebruik van de zogenoemde natuurlijke momenten. Dit zijn de momenten waarop het gebouw, of gebouwonderdeel, zijn technische en/of economische levensduur bereikt en (vervangings)investeringen. Dit betreft momenten waarop grotere ingrepen, zoals het vervangen van het dak of de klimaatinstallaties, zijn gepland. Mochten deze natuurlijke momenten qua planning onvoldoende dekkend zijn t.o.v. de op dat moment geldende doelstellingen dan zullen we hiervan afwijken. Dit kan betekenen dat we het natuurlijke moment loslaten en overgaan tot het naar voren halen van het investeringsmoment. |
| Op 1 april 2025 is Huize Tetrode verkocht voor de vraagprijs. Met de verkoop van Health Hub Roden is gestart. | |
8.01.02 Het zoveel mogelijk inzetten van duurzame facilitaire producten en diensten tegen acceptabele kosten | |||
Interne Dienstverlening zorgt voor de best mogelijke werkomgeving binnen de kaders. De werkomgeving speelt een belangrijke rol in de gezondheid en productiviteit van medewerkers. Hiervoor voeren we een duurzaam en kostenbewust beleid op de gebieden: huisvesting, beveiliging en receptie, catering, schoonmaak, chauffeursdiensten, grafische dienst, vastgoedbeheer en de servicedesk. |
| De werkomgeving speelt een grote rol bij de gezondheid, productiviteit en vitaliteit van de medewerkers en gebruikers van het Provinciehuis. De werkzaamheden van de catering, chauffeursdiensten, schoonmaak, gebiedsbeheer, beveiliging en receptie, grafische diensten en de Servicedesk hebben onze aandacht. In 2025 zijn ongeveer twintig kleine vergaderruimten (voor 4 tot 6 personen) structureel toegankelijk en boekbaar gemaakt. Hierdoor is de druk op de grotere vergaderruimten afgenomen en is de beschikbaarheid toegenomen. Daarnaast is het aantal vergaderruimten dat hybride toegankelijk is, uitgebreid. Dit maakt het mogelijk om efficiënt te vergaderen met zowel interne als externe deelnemers. De organisatie benut hiermee de bestaande huisvesting doelmatiger. Ook zijn er diverse evenementen georganiseerd en demonstraties opgevangen. De Statenzaal heeft nieuwe AV-middelen en het wapen van Drenthe is aangebracht op het spreekgestoelte. De CO₂-prestatieladder is een duurzaamheidsinstrument dat organisaties helpt om structureel hun CO₂-uitstoot te verminderen en dit aantoonbaar te maken. Binnen dit systeem brengen wij onze CO₂-uitstoot in kaart. De CO₂-prestatieladder geeft inzicht in onze uitstoot, ondersteunt het formuleren van reductiedoelen en zorgt voor monitoring van de voortgang Het is geen eenmalige toetsing, maar een certificeringssysteem dat gericht is op continu inzicht en verbetering. Dit doen wij onder andere voor het brandstofverbruik van het wagenpark en het energieverbruik van de gebouwen waarvoor wij de energiekosten betalen. Op deze onderdelen is de audit succesvol afgerond. | |
8.01.03 Informatiebeheer: het goed beheren en opslaan van documenten die behoren tot een dynamisch, semi-statisch of een statisch archief, ongeacht hun vorm | |||
Informatiebeheer is het zorgen dat informatie in goede, geordende en toegankelijke staat wordt gebracht en gehouden volgens wettelijke termijnen. Eeuwig te bewaren informatie wordt overgedragen. De rest wordt vernietigd volgens de Archiefwet. Er zijn op dit gebied veel ontwikkelingen t.a.v. veranderende behoefte en wetgeving. Om informatiebeheer door te ontwikkelen naar de veranderde behoefte en wetgeving zal een kwartiermaker worden aangesteld om dit verder uit te werken. Digitale informatie neemt steeds meer toe vergeleken met analoge informatie. De wettelijke taak om bepaalde informatie te bewaren is ook op digitale informatie van kracht. Hiervoor willen we gebruik maken van een extern elektronisch data depot (e-depot). |
| Het verder op orde brengen van het informatiebeheer is een belangrijke randvoorwaarde voor digitale dienstverlening, datagedreven werken en verantwoord gebruik van AI. In 2025 is hiervoor een kwartiermaker gestart. Deze heeft een inventarisatie uitgevoerd van de benodigde vervolgstappen op het gebied van archivering, bewaartermijnen, digitale dossiervorming en aansluiting op een extern e-depot. De uitkomsten van deze inventarisatie vragen om een gefaseerde uitvoering over meerdere jaren waaronder het structureel verbeteren van digitale informatiekwaliteit en het toekomstbestendig inrichten van informatiebeheer conform wet- en regelgeving. | |
8.01.04 Informatiemanagement: Een gedegen en veilige inrichting van de informatiehuishouding: digitale gegevens, applicaties, services en technische infrastructuur voor opslag en raadplegen van gegevens | |||
De provincie is een informatiefabriek. We zorgen ervoor dat iedereen overal veilig kan werken met een moderne werkplek. De informatiesystemen zorgen ervoor dat de juiste informatie kan worden ingezet zodat medewerkers bij hun werk optimaal digitaal worden ondersteund. Doel is ervoor te zorgen dat werkprocessen zo goed mogelijk worden ondersteund met digitale hulpmiddelen, voor nu en in de toekomst. |
| In 2025 is ingezet op een stabiele, veilige en robuuste informatievoorziening. De dagelijkse bedrijfsvoering verliep zonder noemenswaardige verstoringen en de informatiebeveiliging bleef op orde. Wel zijn er diverse digitale aanvallen geweest op de informatiehuishouding van de provincie. Zo is de website van de provincie korte tijd offline geweest. Door goede beheersmaatregelen en actieve sturing hebben we hierop adequaat ingegrepen. Dit onderstreept de noodzaak en urgentie voor onze inspanningen op het gebied van digitale veiligheid. Er is in 2025 extra inzet gepleegd op voorbereidingen voor NIS2 De verdere doorontwikkeling van digitale samenwerking en toepassingen van AI is afhankelijk van de kwaliteit van informatie en metadata. | |
8.01.05 Datagedreven werken faciliteren met gegevens en informatieproducten | |||
Elke provinciale opgave, of het nu UNESCO, Natuur, Mobiliteit of Recreatie & Toerisme betreft, heeft inzicht nodig om gericht actie te kunnen ondernemen op de betreffende opgave. |
| Datagedreven werken vraagt om een solide basis van kwalitatief goede data. In 2025 is deze basis verder versterkt: de technische infrastructuur is ingericht en databases zijn aangevuld. Tegelijkertijd is duidelijk geworden dat de ontwikkeling van grotere dataplatformen en geavanceerde informatieproducten alleen verantwoord kan plaatsvinden wanneer datakwaliteit en datadefinities op orde zijn. | |
8.01.06 Digitaliseringagenda: Digitaal fundament | |||
Digitalisering is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven en biedt bovendien maatschappelijke en economische kansen. Drenthe zet met haar digitaliseringsagenda in op twee pijlers: digitaal fundament en digitale overheid. In 2025 zal het Masterplan ICT verder worden uitgerold, zal er veel aandacht worden besteed aan de implementatie van nieuwe wetgeving en het nemen van cybersecuritymaatregelen. Verder richten we ons op de doorontwikkeling van de digitale vaardigheden van onze medewerkers en zullen de eerste resultaten van data gedreven beleidsontwikkeling en -monitoring zichtbaar worden. Ook in onze economische koers is digitalisering een belangrijk onderwerp. Zie hiervoor programma 4: Regionale economie en werkgelegenheid. |
| De digitaliseringsagenda vormt het samenhangende kader waarbinnen de provincie werkt aan een toekomstbestendige digitale overheid. In 2025 is nadrukkelijk ingezet op het versterken van het digitale fundament: veiligheid, vaardigheden, wetgeving en basisvoorzieningen. Tegelijkertijd zijn belangrijke stappen gezet die versnelling mogelijk maken in de komende jaren. Zo zijn generatieve AI-trainingen uitgevoerd om digitale vaardigheden van medewerkers te versterken en bouwen we aan een eigen, veilige AI-omgeving. Begin 2026 leggen we een gecontroleerde en verantwoorde basis voor innovatie en experimenten met kunstmatige intelligentie (AI) binnen de organisatie. Deze activiteiten dragen bij aan bewustwording, kennisopbouw en toekomstgericht werken. | |
Welke feiten en cijfers zijn er?
Het provinciehuis heeft ruim 600 vaste gebruikers. Voor hen zijn 450 flexibele werkplekken beschikbaar, zodat hybride werken en ontmoeten mogelijk is. Daarnaast beheren we vastgoed op diverse provinciale steunpunten en maatschappelijk vastgoed, zoals het Drents Museum.
Jaarlijks verwelkomen we meer dan 43.000 lunchgasten en ondersteunen we meer dan 100 evenementen in het provinciehuis.
Binnen de organisatie werken ambtenaren, bestuurders en politici met meer dan 200 verschillende systemen waarin informatie wordt opgeslagen.
Wat heeft deze beleidsopgave gekost?
8.01 Interne dienstverlening en informatiehuishouden | Primitieve begroting | Begroting na wijziging | Realisatie | Verschil | |
Lasten | 12.868.599 | 15.343.867 | 14.592.164 | 751.703 | |
|---|---|---|---|---|---|
Doelstelling 8.01.01 Het gebruik van duurzame gebouwen en terreinen en daarbij benodigde voorzieningen tegen acceptabele kosten en bij voorkeur energieneutraal | 4.090.747 | 5.018.930 | 5.241.350 | -222.420 | |
Doelstelling 8.01.02 Het zoveel mogelijk inzetten van duurzame facilitaire producten en diensten tegen acceptabele kosten | 1.818.590 | 2.299.121 | 2.693.136 | -394.015 | |
Doelstelling 8.01.03 Informatiebeheer: het goed beheren en opslaan van documenten die behoren tot een dynamisch, semi-statisch of een statisch archief, ongeacht hun vorm | 211.685 | 163.454 | 107.146 | 56.308 | |
Doelstelling 8.01.04 Informatiemanagement: Een gedegen en veilige inrichting van de informatiehuishouding: digitale gegevens, applicaties, services en technische infrastructuur voor opslag en raadplegen van gegevens | 5.391.577 | 4.638.076 | 4.381.094 | 256.982 | |
Doelstelling 8.01.05 Datagedreven werken faciliteren met gegevens en informatieproducten | 692.000 | 600.000 | 302.039 | 297.961 | |
Doelstelling 8.01.06 Digitaliseringagenda: Digitaal fundament | 664.000 | 2.624.286 | 1.867.399 | 756.887 | |
Baten | -4.350.817 | -4.421.516 | -4.478.864 | 57.348 | |
Doelstelling 8.01.01 Het gebruik van duurzame gebouwen en terreinen en daarbij benodigde voorzieningen tegen acceptabele kosten en bij voorkeur energieneutraal | -2.869.645 | -2.936.997 | -2.953.257 | 16.260 | |
Doelstelling 8.01.02 Het zoveel mogelijk inzetten van duurzame facilitaire producten en diensten tegen acceptabele kosten | -213.407 | -213.407 | -291.341 | 77.934 | |
Doelstelling 8.01.04 Informatiemanagement: Een gedegen en veilige inrichting van de informatiehuishouding: digitale gegevens, applicaties, services en technische infrastructuur voor opslag en raadplegen van gegevens | -1.267.765 | -1.271.112 | -1.234.266 | -36.846 | |
Saldo | 8.517.782 | 10.922.351 | 10.113.301 | 809.051 | |
Ontwikkelingen
Het verduurzamen van het vastgoed blijft een belangrijk aandachtspunt. Dit gebeurt in lijn met het vastgoedbeleid, waarbij we rekening houden met uitdagingen zoals netcongestie en maatschappelijke ontwikkelingen.
Het gebruik van generatieve AI binnen de organisatie neemt toe. Medewerkers zetten deze technologie steeds vaker in voor analyse, tekstproductie en kennisverwerking. Dit draagt bij aan efficiëntie, kwaliteit en innovatie in het dagelijks werk.
Tegelijkertijd stelt het gebruik van generatieve AI hoge eisen aan veiligheid, privacy en compliance. In het licht van Europese en internationale wet- en regelgeving, waaronder de AI Act en de Cloud Act, is besloten het gebruik van publieke AI-diensten zoals ChatGPT gefaseerd af te bouwen. In plaats daarvan stappen we over op Microsoft Copilot, dat beter aansluit op onze Microsoft-omgeving en voldoet aan de eisen voor gegevensbescherming, governance en informatiebeveiliging.
Daarnaast is in 2025 een eigen, afgeschermde AI-omgeving ingericht. Binnen deze omgeving kunnen AI-oplossingen worden ontwikkeld en toegepast op basis van provinciale data en informatie, zonder afhankelijkheid van publieke cloud-LLM’s. De omgeving is technisch gerealiseerd binnen Azure, met opslag en verwerking op Europese bodem en duidelijke afspraken over datagebruik en datatoegang. Hiermee maken we innovatie mogelijk, terwijl regie, veiligheid en datasoevereiniteit behouden blijven.
Deze ontwikkelingen markeren een volgende stap in het verantwoord en toekomstgericht inzetten van AI binnen de provincie. Technologische mogelijkheden gaan hierbij hand in hand met publieke waarden, veiligheid en transparantie.
