Programma 1 beleidsopgaven

CvdK: Goed functioneren als rijksorgaan en boegbeeld

Inleiding

In 2025 heeft de commissaris van de Koning invulling gegeven aan haar rijksverantwoordelijkheden op het terrein van bestuur, veiligheid en de relatie tussen overheid en samenleving.
De commissaris vervulde een centrale rol bij lopende burgemeestersprocedures, waaronder de benoeming van de burgemeester van Meppel, en was voorzitter van de Provinciale Regietafel Asiel. Aan deze regietafel zijn met gemeenten, het COA en andere partners afspraken gemaakt over asielopvang, huisvesting van statushouders en de opvang van Oekraïense ontheemden. Daarnaast gaf zij richting aan de Drentse aanpak van ondermijning via samenwerking binnen het RIEC en door inzet op bestuurlijke weerbaarheid. Door ambtsbezoeken aan alle Drentse gemeenten, representatieve werkzaamheden en de behandeling van ombudszaken bleef zij in direct contact met bestuurders, organisaties en inwoners. Deze inzet droeg bij aan een zorgvuldige uitvoering van rijksbeleid en aan het vertrouwen in het openbaar bestuur in Drenthe.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we gedaan?

Doelstelling

Omschrijving doelstelling

Status

Toelichting realisatie

1.02.01 Goede invulling van rijkstaken, medebewindstaken en representatieve taken

Burgemeesterszaken
De commissaris zorgt voor een goed verloop van (her)benoemingsprocedures van alle Drentse burgemeesters en benoemingen van waarnemers als dat nodig is. In 2025 zal in ieder geval in Meppel een nieuwe burgemeester benoemd moeten worden.

Ondermijning
Criminelen zijn vindingrijk en op zoek naar nieuwe gelegenheden voor financieel gewin. Vele criminelen maken misbruik van maatschappelijke structuren. Dit ondermijnt onze rechtsstaat. Bestuurders van de Drentse gemeenten, waterschappen en de provincie hebben begin 2024 hun handtekening gezet onder de Drentse Aanpak Ondermijning. Ze werken op het gebied van ondermijning nauw samenop het gebied van bewustwording, informatiepositie, regelgeving, weerbaarheid en communicatie. In totaal zijn er 28 ambities geformuleerd en het behalen van deze ambities gaat in nauwe samenwerking met het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC) Noord-Nederland.
Eén van de ambities betreft het vergroten van de interne weerbaarheid. In de afgelopen jaren zijn we hiermee gestart en we zetten hier verder op in door het verhogen van de bewustwording van de provinciale organisatie (medewerkers, bestuur en Provinciale Staten) over ondermijning en het herkennen van signalen en de risico’s daarvan én het bieden van een (veilig) handelingsperspectief waar men terecht kan bij vragen, vermoedens of concrete signalen in relatie tot ondermijning.
Naast deze ambities wordt er, met inzet van de extra capaciteit, in 2024 een aantal inspanningen in gang gezet waarvan we verwachten dat deze in 2025 effect zullen krijgen. Bijvoorbeeld de verbinding die is gelegd met:
•   de Sociale Agenda en het programma ‘Jonge aanwas’ van het RIEC. Momenteel wordt verkend of de provincie kan ondersteunen in het voorkomen dat jongeren het criminele pad op gaan;
•   het programma Landelijk gebied en het programma Buitengebied van het RIEC. Om vandaaruit te verkennen welke rol en bijdrage de provincie kan leveren in het voorkomen van de georganiseerde criminaliteit in het buitengebied.
Ook blijven we inzetten op het uitvoeren van BIBOB onderzoek. Dit deden we al bij omgevingsvergunningen maar, met inzet van de extra capaciteit, gaan we Bibob ook toepassen bij subsidies en vastgoedtransacties.
In het najaar van 2025 wordt de provinciale inzet in de aanpak tegen ondermijning en de uitvoering van Bibob-taken geëvalueerd en worden de Staten geadviseerd over de invulling van de beleidscapaciteit voor de periode 2026 ev.

Vluchtelingen
De asiel- en vluchtelingenketen in Nederland staat al lange tijd onder druk en de effecten hiervan komen dagelijks tot ons. Binnen deze keten zijn diverse organisaties actief die met een eigenstandige rol, taak en bevoegdheid werken aan de opgaven die zich in deze keten voordoen.
Met inwerkingtreding van de spreidingswet op 1 februari 2024 hebben de commissarissen van de Koning een wettelijke taak tot het voorzitten van de Provinciale Regietafels Asiel. Aan de PRT proberen de verschillende overheden en aan het Rijk gelieerde instanties te komen tot voldoende opvangplekken voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden.
Het nieuwe hoofdlijnenakkoord van de coalitiefracties in de Tweede Kamer stelt de spreidingswet weer ter discussie. Daarmee wordt zowel de taak als de financiering hiervan onzeker.

Ambtsbezoeken
De commissaris legt ambtsbezoeken af aan alle gemeenten in haar rol als Rijksorgaan. Op deze manier laat zij zich informeren door gemeenteraden, colleges en inwoners en krijgt zij een goed beeld van de actualiteiten in de Drentse gemeenten. Representatie
De commissaris heeft ook een representatieve taak bij bezoeken van het Koninklijk Huis en het corps diplomatique. Dergelijke bezoeken hebben over het algemeen brede uitstraling in de pers en daarmee wordt Drenthe voor het voetlicht gebracht.

Commissaris van Koning en Rijkstaken
Burgemeestersbenoemingen  
In 2025 is er één nieuwe burgemeester benoemd.  PerOp 1 april 2025 is de heer A. Maathuis benoemd als nieuwe burgemeester van Meppel.

Afscheid en benoeming commissaris van de Koning
Op 1 december 2025 is de commissaris van de Koning Mevrouw Klijnsma teruggetreden. Mevrouw Agnes Mulder is per 1 januari 2026 benoemd als nieuwe commissaris. Samen met de ambtelijke organisatie is gewerkt aan een passend afscheid van commissaris Klijnsma en een goede voorbereiding op de start van de nieuwe commissaris.

Ombudsfunctie
De ombudsfunctie van de commissaris is in 2025 ingevuld via signalering, bemiddeling en advisering. In totaal zijn 30 ombudszaken behandeld. |n één geval is een externe mediaor ingezet. De commissaris heeft betrokken burgers geïnformeerd over de formele bezwaar- en beroepsprocedures, evenals over de geldende klachtenprocedures, waaronder die van de Nationale Ombudsman.  

Ambtsbezoeken
In het kader van de Rijksverantwoordelijkheid van de commissaris zijn in 2024 en 2025 alle gemeenten in Drenthe bezocht. Tijdens deze bezoeken sprak de commissaris met burgemeesters, de colleges van B&W, raadsleden en maatschappelijke organisaties.

Onderscheidingen  
In 2025 zijn de volgende onderscheidingen toegekend:  

  • 99 Koninklijke onderscheidingen bij Algemene Gelegenheid  
  • 28 Koninklijke onderscheidingen bij Bijzondere Gelegenheid  
  • 2 Koninklijke Erepenningen

Woo-verzoeken  
In 2025 zijn vier Woo-verzoeken afgehandeld die betrekking hadden op de rijkstaken van de commissaris: drie verzoeken zagen over asieltaken en één over de ombudsfunctie/bestuurlijke integriteit.

Veiligheid en weerbaar bestuur

Aanpak ondermijning en weerbaar bestuur   

  • De gezamenlijke Drentse aanpak van ondermijning is in 2025 voortgezet. Doel is het versterken van de weerbaarheid van het openbaar bestuur, het voorkomen van het zogenoemde waterbedeffect en een effectievere aanpak van georganiseerde criminaliteit. In dit kader zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:
  • Een Drents congres over zorgcriminaliteit;
  • Een integraal congres over integriteit, ondermijning, agressie en geweld;
  • Uitvoering van het project De boer op, met erfbezoeken en bijeenkomsten samen met politie en Omgevingsdienst Drenthe;
  • Uitrol van de campagne Meld Misdaad Anoniem gericht op bedrijventerreinen;
  • Start van een regionaal overleg over de Wet Bibob met alle DAO-partners en het Openbaar Ministerie;
  • Doorontwikkeling van DAO 2.0, met een financiële impuls op basis van een amendement van Provinciale Staten.

De provincie nam deel aan de integrale aanpak van het RIEC en ondersteunt dit waar nodig en gewenst.

Met de extra beleidscapaciteit op ondermijning en Bibob is de uitvoering van de Wet Bibob verder versterkt. Centraal in 2025 stonden bewustwording van de provinciale organisatie, verdere invoering van het Bibob-beleid, het versterken van de relaties in de provinciale organisatie en het investeren in ons externe netwerk.   
In september zijn de Statenleden in een besloten informatiebijeenkomst geïnformeerd over de behaalde resultaten voortgang van deze inzet en de speerpunten  voor de komende jaren.  

(Maatschappelijke) Veiligheid  

  • Samen met de griffie en de interne organisatie is een protocol voor demonstraties opgesteld en door het Presidium vastgesteld.   
  • Samen met de interne organisatie, de gemeenten De Wolden en Westerveld en de terreinbeherende organisaties is gewerkt aan een concreet handelingsprotocol voor incidenten met de wolf op het Dwingelderveld.   
  • Samen met partners versterken we de weerbaarheid en veerkracht van overheid en samenleving, in samenhang met de Defensie Agenda. We voeren hierover gesprekken met Veiligheidsregio Drenthe en zijn in 2025 gestart met het versterken van de interne weerbaarheid, onder meer door actualisatie van het provinciale crisisplan.   
  • We hebben uitvoering gegeven aan de Regeling Beveiligingsmaatregelen Decentrale Bestuurders.   

Aanpak natuurbranden  
Samen met het Rijk en de Veiligheidsregio Drenthe werkt de provincie aan een Drentse aanpak om de impact van natuurbranden op natuurgebieden en de fysieke leefomgeving te beperken. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart, waaronder een plan van aanpak met een inventarisatie van maatregelen en een quickscan van natuurgebieden. Februari 2026 is een startbijeenkomst gepland, waarin de eerste resultaten en voorbeelden worden gedeeld met alle betrokken partijen. Deze  vormen de basis voor een provinciaal  natuurbrandpreventieplan   

Asielzaken en opvang
Provinciale Regietafel Asiel (PRT)
Onder voorzitterschap van de commissaris van de Koning  vindt structureel overleg plaats met partners over de asiel- en vluchtelingenopvang Aan de PRT nemen de Drentse gemeenten, de provincie, het COA, Nidos en vertegenwoordigers van het ministerie van Asiel en Migratie deel. In dit overleg worden afspraken gemaakt over asielopvang, de huisvesting van statushouders en de opvang van Oekraïense ontheemden. De inzet van deze samenwerking is om betrokken organisaties in staat te stellen hun taken samenhangend uit te voeren en te komen tot voldoende opvangplekken in Drenthe.   
De regietafel richtte zich in 2025 op:

  • Het ondersteunen van gemeenten bij de uitvoering van de Spreidingwet;
  • Opvang van Oekraïense ontheemden. Vanuit de provincie zijn financiële middelen beschikbaar gesteld om opvanglocaties te versterken op het gebied van veiligheid, leefkwaliteit, welzijn en participatie.  
  • Een verzoek aan de minister om de normen voor de opvang van alleenstaande minderjarige asielzoekers aan te passen. De standaardnorm van 50 opvangplekken bleek in plattelandsgemeenten onhaalbaar.  

Welke feiten en cijfers zijn er?

Niet van toepassing.

Wat heeft deze beleidsopgave gekost?

1.02 CvdK: Goed functioneren als rijksorgaan en boegbeeld

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Realisatie

Verschil

Lasten

68.696

1.224.034

600.749

623.285

Doelstelling 1.02.01 Goede invulling van rijkstaken, medebewindstaken en representatieve taken

68.696

1.224.034

600.749

623.285

Saldo

68.696

1.224.034

600.749

623.285

Ontwikkelingen

Voor deze beleidsopgave hebben zich tussentijds geen vermeldenswaardige nieuwe ontwikkelingen voorgedaan.

Deze pagina is gebouwd op 04/21/2026 15:34:05 met de export van 04/21/2026 15:13:52