Inleiding
De grote transities zijn voor Drenthe niet alleen een opgave, maar ook een kans. We dagen Drentse bedrijven uit om met slimme, groene innovaties maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Zo ontstaan nieuwe verdienmodellen én zichtbare impact. Met de RIS3-transities als kompas - circulariteit, energietransitie, van zorg naar gezondheid en digitalisering - zetten we economische kansen om in duurzame groei voor Drenthe. In 2025 is met de Europese fondsen een samenhangend pakket aan subsidieregelingen ontwikkeld om de transities te versnellen en het regionale verdienvermogen te versterken. Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) richt zich op innovatie, ecosysteemvorming en toepassingen binnen de RIS3-transities, bijvoorbeeld via de openstellingen voor slimme energiesystemen, valorisatie en instrumenten die mkb en start- /scale-ups ondersteunen. Bij het Just Transition Fund (JTF) Groningen-Emmen ligt de focus op een rechtvaardige overgang naar een groene economie, via openstellingen voor arbeidsmarkttransitie, investering & opleiding en markt gedreven groene onderzoeks- en investeringsprojecten. De provincie draagt financieel bij door cofinanciering, een vereiste vanuit de Europese en nationale programma's. Daarnaast is in 2025 is de Drentse Agenda Defensie en Veiligheid vastgesteld. Deze biedt kansen om de regionale economie te versterken door defensie- en veiligheidsopgaven te koppelen aan innovatie, bedrijvigheid en werkgelegenheid. Wij bouwen aan een sterk samenwerkingsnetwerk tussen Defensie, ondernemers, kennisinstellingen en overheden, zodat Drentse bedrijven kunnen aanhaken op (inter)nationale kansen, waaronder dual-use toepassingen. Daarmee stimuleren we investeringen, talentontwikkeling en een toekomstbestendige arbeidsmarkt, terwijl wij bijdragen aan de weerbaarheid en veiligheid van de regio. |
|---|
Wat hebben we bereikt en wat hebben we gedaan?
Doelstelling | Omschrijving doelstelling | Status | Toelichting realisatie |
|---|---|---|---|
4.04.01 Bijdragen aan en verder helpen van economische kansen vanuit de markt | |||
We willen bijdragen aan nieuwe economische kansen vanuit de markt en deze verder helpen. Dit doen we zowel via projecten als via het systeem van hubs en kennisinstellingen. |
| Voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) is in 2025 een breed pakket aan regelingen opengesteld. Zo is de MIT-regeling (MKB In Topsectoren) opnieuw beschikbaar gesteld. Vooral het onderdeel haalbaarheid was populair. Ook binnen het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Just Transition Fund (JTF) zijn regelingen voor het mkb beschikbaar. Een nieuwe regeling is de VIA (Versneller Innovatieve Ambities). Deze regeling stimuleert laagdrempelig innovatieprojecten van mkb’ers, vaak in samenwerking, die bijdragen aan regionale transities. Daarnaast zijn de Valorisatieregeling (middelgroot en klein), de MKB-haalbaarheidsvoucher en, vanuit JTF, de regelingen MKB-personeel en scholing en MKB-digitalisering en robotisering opengesteld. | |
4.04.02 Inspireren en verleiden om kansen rondom de transities en Drentse opgaves te pakken | |||
We willen dat er in Noord-Nederland baanbrekende nieuwe innovaties en economische activiteiten ontstaan. De ambitie is om ons op Europees niveau te onderscheiden.
|
| Om de circulaire economie te bevorderen is de Vereniging Circulair Groningen uitgebreid met Drenthe. Daarnaast zijn wij samen met de Drentse gemeenten gestart met de Drentse Circulaire Samenwerking (DCS). Via projecten als European Circular Innovation Valley (ECIV) en Circular Trust Building (CTB) werken wij aan circulaire innovatie, ketensamenwerking en praktijkgerichte toepassingen. De provincie zet hierbij stappen als launching customer en investeert in test- en pilotprojecten. | |
4.04.03 Werken aan sociaal-economisch perspectief | |||
In heel Drenthe hebben bedrijven te maken met grote veranderingen. Schaarste aan medewerkers, energie en grondstoffen, toegenomen kosten, maar ook wet- en regelgeving die op onderdelen steeds stringenter wordt, hebben gevolgen voor de verdienmodellen van huidige en nieuwe ondernemingen. In zijn algemeenheid geldt dit voor heel Drenthe, maar in het bijzonder voor het landelijk gebied. Gezien de grote opgaven daar, is extra aandacht nodig voor het sociaal-economisch perspectief. Hoe kunnen mkb- (waaronder agrarische) bedrijven in het landelijk gebied zich aanpassen aan de nieuwe situatie en zo gezamenlijk een gezonde basis blijven vormen voor de sociaaleconomische structuur in hun omgeving? We gaan na hoe we als provincie hierbij kunnen ondersteunen, waarbij we willen aansluiten op de verschillende initiatieven in de samenleving. |
| De afgelopen periode hebben wij gezocht naar interventies in het landelijk gebied die bijdragen aan een beter sociaal-economisch perspectief en waarbij de provincie een duidelijke rol kan spelen. Daarbij hebben wij vastgesteld dat Drenthe voor een groeiende opgave staat rondom Vrijkomende Agrarische Bedrijfsbebouwing (VAB). Door schaalvergroting en bedrijfsbeëindiging ontstaat steeds meer leegstand van agrarische gebouwen. Deze ontwikkeling brengt risico’s met zich mee, zoals verrommeling, leegstand en ondermijning. Tegelijk biedt dit kansen voor economische vernieuwing en leefbaarheid in het landelijk gebied. | |
Welke feiten en cijfers zijn er?
Voor de genoemde onderwerpen zijn in 2025 geen feiten en cijfers beschikbaar.
Wat heeft deze beleidsopgave gekost?
4.04 Benutten van de economische kansen rondom transities en maatschappelijke opgaven | Primitieve begroting | Begroting na wijziging | Realisatie | Verschil | |
Lasten | 2.346.186 | 2.925.060 | 2.362.840 | 562.220 | |
|---|---|---|---|---|---|
Doelstelling 4.04.01 Bijdragen aan en verder helpen van economische kansen vanuit de markt | 1.966.186 | 2.307.656 | 2.076.225 | 231.431 | |
Doelstelling 4.04.02 Inspireren en verleiden om kansen rondom de transities en Drentse opgaves te pakken | 280.000 | 517.404 | 286.616 | 230.788 | |
Doelstelling 4.04.03 Werken aan sociaal-economisch perspectief | 100.000 | 100.000 | 0 | 100.000 | |
Baten | -73.469 | -151.020 | -194.535 | 43.515 | |
Doelstelling 4.04.01 Bijdragen aan en verder helpen van economische kansen vanuit de markt | 0 | 0 | -50.000 | 50.000 | |
Doelstelling 4.04.02 Inspireren en verleiden om kansen rondom de transities en Drentse opgaves te pakken | -73.469 | -151.020 | -144.535 | -6.485 | |
Saldo | 2.272.717 | 2.774.040 | 2.168.305 | 605.735 | |
Ontwikkelingen
Voor deze beleidsopgave hebben zich tussentijds geen vermeldenswaardige nieuwe ontwikkelingen voorgedaan.
