Programma 5 beleidsopgaven | Adequaat openbaar vervoernetwerk

Inleiding

Via de opgave Adequaat openbaar vervoer zetten we ons in voor een toegankelijk, betrouwbaar en duurzaam OV-systeem dat aansluit op de behoeften van reizigers in stad en platteland. Deze opgave bestaat uit drie onderdelen: busvervoer, regionale treindiensten en kleinschalig vervoer zoals de hubtaxi.

Ontwikkeling en beheer openbaar vervoer
Provincie Drenthe houdt toezicht op de uitvoering van de busconcessie via het OV-bureau Groningen Drenthe. Ook werken we samen met de provincie Overijssel aan de treindienst Zwolle–Emmen.
We zetten in op versterking van het basisnetwerk, waarbij verbindingen tussen de hubs minimaal elk half uur bediend worden tussen 7.00 en 24.00 uur.

Busvervoer
Provincie Drenthe levert een financiële bijdrage aan de exploitatie van de busconcessie Groningen–Drenthe. Tegelijkertijd werken we aan de doorontwikkeling van toegankelijke haltes en goede ketenvoorzieningen voor overstappers.
Daarnaast blijven we inzetten op de verduurzaming van het busvervoer. Doel is dat in 2030 alle bussen in Drenthe volledig zero-emissie rijden.

Treinvervoer
De provincie draagt financieel bij aan de exploitatie van de regionale trein Zwolle–Emmen (Vechtdallijnen / Blauwnet). We werken aan verbeteringen in deze verbinding, zoals spoorverdubbeling bij Emmen Zuid, betere stations, extra ketenvoorzieningen en een hogere frequentie. Daarnaast werken we aan:
• Versnelling van de treindienst tussen het Noorden en de Randstad, waarbij de voorkeur uitgaat naar de verbindingen over bestaand spoor
• Onderzoek naar de Nedersaksenlijn, samen met het Rijk, de provincies Groningen en Overijssel en de aanliggende gemeenten
• Onderzoek naar de realisatie van de treindienst Emmen – Coevorden – Nordhorn - Rheine
• Onderzoek naar decentralisatie van sprinters op het kernnet (Zwolle – Leeuwarden/ Groningen) alleen als dit zowel voor de reizigers als de provincie leidt tot een verbetering

Hubtaxi en kleinschalig vervoer
Tot slot zetten we in op het verbeteren van de vindbaarheid en het gebruik van de hubtaxi, als aanvulling op het reguliere openbaar vervoer.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we gedaan?


Doelstelling	Omschrijving doelstelling	Status	Toelichting realisatie
5.04.01 Adequaat openbaar vervoernetwerk
	Werken aan een beter mobiliteitssysteem in Drenthe; een toegankelijk netwerk openbaar vervoer dat bestaat uit hoogwaardig OV (trein, Qliner en Q-link), een basisnet met stads- en streeklijnen en een aanvullend net met scholierenlijnen en de hubtaxi. Ontwikkeling en beheer openbaar vervoer: Toezien op een goede uitvoering van de bus concessies via het OV Bureau Groningen Drenthe en van de regionale treindienst Zwolle-Emmen in samenwerking met de provincie Overijssel. Versterken van het basisnetwerk (minimale bediening ieder half uur van 7.00 tot 24.00 uur) tussen de hubs. Toegankelijkheid van het openbaar vervoer agenderen en waar mogelijk verbeteren door middel van werk-met-werk bij groot onderhoud aan bijvoorbeeld haltes. Bus Drentse bijdrage aan de exploitatie van de bus concessie Groningen Drenthe Verdere verduurzaming van de openbaar vervoerbussen in Drenthe, zodat in 2030 alle bussen zero-emissie zijn. Trein Drentse bijdrage aan de exploitatie van de treinconcessie Vechtdallijnen /Blauwnet Zwolle – Emmen. Versnelling van de treindienst tussen het Noorden en de Randstad, waarbij de voorkeur uitgaat naar de verbindingen over bestaand spoor. Onderzoek naar de Nedersaksenlijn, samen met het Rijk, de provincies Groningen en Overijssel en de aanliggende gemeenten Onderzoek naar de realisatie van de treindienst Emmen – Coevorden –Nordhorn - Rheine		Landelijk is er een neerwaartse trend zichtbaar in de financiering van het openbaar vervoer. Ondanks deze ontwikkeling is het OV-bureau Groningen Drenthe er in geslaagd een nagenoeg sluitende begroting op te stellen voor de komende jaren, mede door inzet van eigen reserves. Op deze manier blijft het aanbieden van een basisdienstregeling mogelijk. Tegelijkertijd is de wens om meer ritten aan te bieden. In 2025 is actief gelobbyd in Den Haag om de beschikbare middelen voor OV-exploitatie te behouden of uit te breiden. Doel was onder meer het tegengaan van voorgenomen bezuinigingen. Mede dankzij deze inzet is een motie aangenomen (het Mandaat Grinwis, ChristenUnie), waarmee de voorgenomen bezuinigingen op de studenten OV-kaart voor 2026 en 2027 zijn gecompenseerd. In 2025 is een belangrijke stap gezet in de ontwikkeling van de spoorverbinding Emmen–Coevorden–Nordhorn–Rheine. Het integraal projectbesluit is genomen, wat betekent dat alle betrokken partijen het project uitvoerbaar achten en de resterende risico’s als beheersbaar beschouwen. Hiermee is de weg vrijgemaakt voor aanbesteding. Rond de zomer heeft de gunning van de werkzaamheden plaatsgevonden. Aan Nederlandse zijde zijn de eerste werkzaamheden gestart, waaronder het weghalen van de spoorbrug van de Bentheimer Eisenbahn ten behoeve van de noodzakelijke upgrading van de verbinding. Ook de besluitvorming over de exploitatiebijdrage van de provincie Drenthe heeft in 2025 plaatsgevonden. Daarnaast is het Verkehrsvertrag ondertekend met de deelstaat Niedersachsen (vertegenwoordigd door de LNVG) en de Bentheimer Eisenbahn. Hiermee is een stevige basis gelegd voor het realiseren van grensoverschrijdend personenvervoer per trein. In 2025 is de verkenning voor de Nedersaksenlijn formeel van start gegaan. Het Rijk heeft besloten hiervoor € 1,9 miljard beschikbaar te stellen, dit bedrag is vervolgens opgehoogd naar € 2,1 miljard. Na definitieve besluitvorming in de Tweede Kamer is de MIRT-verkenning op 6 oktober 2025 officieel begonnen. Voor de flessenhals Meppel heeft het Rijk het voornemen uitgesproken om € 100 miljoen extra beschikbaar te stellen. Dit bedrag is bedoeld om overwegrisico’s te verkleinen en daarmee de doorstroming op het traject Zwolle–Groningen te verbeteren. Ook draagt dit bij aan het robuuster maken van de spoorverbinding tussen Zwolle, Meppel en Groningen. De besluitvorming over de inzet van deze middelen staat gepland voor begin 2026. Daarnaast heeft in 2025 gunning plaatsgevonden van de Vechtdallijn. Daarmee is er vanaf eind 2028 weer een partij idie voor de komende 15 jaar deze treindienst voor ons verzorgt. Eind 2025 zijn 45 nieuwe elektrische Qliners (100km/h) met lage instap ingestroomd in de busconcessie Groningen-Drenthe. Hiermee heeft de verduurzaming van het OV in onze provincie een volgende stap gezet. In 2025 is het ook gelukt de basisdienstregeling zoals deze ook in 2024 werd verreden, te handhaven. Op enkele trajecten is de dienstregeling zelfs uitgebreid. Zo rijdt er bijvoorbeeld sinds de zomer van 2025 een sneldienst van Hoogeveen naar Emmen.

Welke feiten en cijfers zijn er?

Verplichte beleidsindicatoren volgens het BBV
Via het Besluit Begroting en Verantwoording is vastgelegd dat alle provincies vanaf de begroting 2018 indicatoren in de begroting moeten vermelden. Deze indicatoren zijn in IPO-verband opgesteld en vastgesteld door het Ministerie van BZK. De achterliggende gegevens zijn te vinden via de website van het IPO. Daar is ook vergelijkingsmateriaal met andere provincies te vinden en de definitie die wordt gehanteerd voor de betreffende indicator.

Regionale bereikbaarheid en regionaal openbaar vervoer

Indicator: Waardering openbaar vervoer

Waardering openbaar vervoer Drenthe

	2018	2019	2021	2022	2023	2024
'Rapportcijfer' openbaar vervoer	7,6	7,7	8,1	7,9	7,8	7,9

Bron: OV-klantenbarometer CROW

Definitie: Dit betreft het gemiddelde waarderingscijfer (algemene oordeel) voor het regionaal openbaar vervoer. Dit cijfer is gebaseerd op de OV-klantenbarometer: een jaarlijks terugkerend onderzoek naar de mening van reizigers in het stads- en streekvervoer.

De weergegeven cijfers hebben betrekking op de vervoersgebieden waarvoor de provincie de concessie heeft afgegeven. De cijfers voor de provincie Drenthe zijn inclusief de concessie Groningen-Drenthe.

Wat heeft deze beleidsopgave gekost?

5.04 Adequaat openbaar vervoernetwerk		Primitieve begroting	Begroting na wijziging	Realisatie	Verschil
Lasten		39.200.578	47.636.974	37.211.890	10.425.084
	Doelstelling 5.04.01 Adequaat openbaar vervoernetwerk	39.200.578	47.636.974	37.211.890	10.425.084
Baten		-2.347.000	-5.679.172	-3.635.169	-2.044.003
	Doelstelling 5.04.01 Adequaat openbaar vervoernetwerk	-2.347.000	-5.679.172	-3.635.169	-2.044.003
Saldo		36.853.578	41.957.802	33.576.721	8.381.081

Ontwikkelingen

Voor deze beleidsopgave hebben zich tussentijds geen vermeldenswaardige nieuwe ontwikkelingen voorgedaan.